Pamiętniki

Pamiętniki Jana Chryzostoma Paska, spisane najprawdopodobniej w latach 1690-1695, to znakomity dokument szlacheckiej obyczajowości XVII wieku. Wydane w 1836 r. przez Raczyńskiego na podstawie rękopisu, dzielą się na dwie części: lata służby żołnierskiej w Rzeczypospolitej (1655-1666) i lata życiowe ziemiańskie (1667-1688). Tekst oferuje bezpośrednie obserwacje, wspomnienia i przemyślenia autora, ukazując sarmackie myślenie w kontekście obcych obyczajów. Pamiętniki, charakteryzujące się barwną narracją, anegdotami i przygodami, łączą elementy autobiografii i powieści historyczno-obyczajowej. Publikacja, oparta na wydaniu Ossolinskich z 1979 r. i wzbogacona przedmową Janusza Tazbira oraz rycinami Jana Nepomucena Lewickiego, stanowi inspirację dla wielu pisarzy, w tym Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego i Henryka Sienkiewicza. Dostępna jest w twardej oprawie.