30 srebrników Karol Sauerland

Książka "30 srebrników" Karola Sauerlanda to obszerne studium zjawiska donosu. Autor przeprowadza porównawczą analizę instytucji wspierających donosicielstwo w dwóch systemach totalitarnych: w Trzeciej Rzeszy i w Związku Radzieckim oraz w krajach radzieckiej strefy wpływów. Szczególnie obfite i dobrze przeanalizowane są przykłady z Polski, które w polskim wydaniu są traktowane szerzej niż w wydaniu niemieckim. Książka analizuje związki pomiędzy współczesną sceną publiczną a nowymi formami donosu, rozważa związki pomiędzy instytucją donosu a mediami i kulturą masową. Omawia formy donoszenia (anonimowy, pogłoska, recenzja) oraz pojęcia szpiega i kolaboranta, przywołując koncepcje M. Foucault o totalnym obserwowaniu. Sauerland zarysowuje historię poszanowania sfery prywatności, którą donos zawsze narusza. Książka kończy się nawiązaniem do biblijnej historii Judasza. Rozliczanie donosicieli jest ważnym aktem społecznym, bez którego nie ma praworządnej demokracji, zgodnie z krytyką Adama Michnika. Autor wprowadza szereg pożytecznych rozróżnień i definicji. Porównanie zjawisk donoszenia w systemach totalitarnych jest przekonujące, a ogólno-filozoficzne uwagi wiążące donosicielstwo z ludzką kondycją są trafne i oryginalne. Książka powinna być lekturą obowiązkową na wydziałach historii, politologii i socjologii, a także dla szerokiego grona czytelników.